پریشانیها نسخه فارسی خطی منحصربفرد زرتشتی کهن

پرسشنیها به معنی پرسشها مجموعهای است دربردارنده 59 پرسش و پاسخ که از نظر موضوع همانند روایات است. پرسشهای گفته شده، در مورد مطالب گوناگون است:

• مناسک دینی.
• مطالب فقهی و حقوقی.
• اندرزها و دستورهای اخلاقی که همه از نوع اندرزهای دینی هستند. ثواب و گناه.
• مطالبی دربارهٔ زندگی پس از مرگ.

در ضمنِ پاسخها، غالباً شواهدی برای اثبات مطلب از اوستا همراه با ترجمهٔ آنها به پهلوی آورده شده است. بعضی از این جملات در اوستای کنونی وجود ندارد و از این نظر این متن دارای اهمیت خاصی است. نثر کتاب ساده و روان است. از پرسشنیها یک نسخهٔ کامل و یک نسخهٔ ناقص در دست است. این نسخهٔ اخیر در سال 1766 میلادی از روی نسخهٔ قدیمتری در هندوستان رونویسی شده است. نسخههای دیگر همه از این دو نسخه رونویس شدهاند.

مقوله آموزه ها و اندرزهای اخلاقی از جمله مفاهیمی است که به زمان، مکان، و دین خاصیت محدود نمی شود و در طول زمان و در ادیان مختلف به صورت های مختلف و گوناگون بیان می شود. نگارنده در این مقاله می کوشد تا با بررسی بخشهایی از متن پهلوی پرسشنیها ""pursisniha که از متون ارزنده به زبان فارسی میانه است، به مسائل اخلاقی بپردازد. بیشتر به جای مانده از زبان فارسی میانه به ویژه اندرزنامه ها، دانشنامه های دینی، متون فلسفی و کلامی و قوانین دینی و حقوقی به ارزش مسائل اخلاقی بسیار پرداخته اند و خمیر مایه همه مطالب توصیه به نیکی، بخشندگی و پرهیز از گناه است، که در همه ادیان و اعصار مورد تاکید قرار گرفته است.

چاپ 1350

بمناسبت جشنهای

و دیگر هیچ