کتاب داستانهایی از عصر ناصرالدین شاه _ محمود حکیمی

قطع: رقعی

ناشر: انتشارات قلم

سال نشر: 1368

تعداد صفحات: 320

نویسنده: تهیه و تدوین: محمود حکیمی

# وضعیت کتاب: جلد کتاب سالم و مطابق عکس ها می باشد. داخل کتاب نو و بسیار تمیز و سالم است.

کتاب «داستانهایی از عصر ناصرالدینشاه» از آثار تاریخی و پرمخاطب زندهیاد محمود حکیمی (نویسنده، پژوهشگر و پیشکسوت ادبیات دینی و تاریخی) است که نخستین بار در دهه 1360 (توسط انتشارات قلم و بعدها ناشرانی چون مژگان و نامک) منتشر شد و بهدلیل لحن گیرا و موضوع جذابش، بارها تجدید چاپ گردید.

محمود حکیمی در این کتاب، نیمقرن سلطنت ناصرالدینشاه قاجار (طولانیترین دوره حکومت در میان شاهان قاجار) را نه به شیوه تاریخنگاری خشک و وقایعنگارانه، بلکه در قالب روایتهای کوتاه، مستند، حکایتگونه و عبرتآموز به تصویر میکشد.

محورها و ویژگیهای اصلی کتاب: 
1. بررسی تقابل اصلاحات و استبداد (نقش امیرکبیر): 
بخش قابل توجهی از کتاب به دوران صدراعظم کاردان، میرزا تقیخان امیرکبیر، اختصاص دارد؛ تلاشهای بیوقفه او برای اصلاح امور کشور، تاسیس دارالفنون، واکسیناسیون آبله، مبارزه با فساد و رشوهخواری درباریان، و در نهایت توطئه درباریان به رهبری مهدعلیا و واقعه حمام فین کاشان.

2. روایت زندگی روزمره، دربار و اندرونی شاه: 
نویسنده به عادات شخصی، سفرهای پرهزینه فرنگستان، علاقه شاه به شکار و عکاسی، وضعیت زنان حرمسرا، نفوذ دلقکها و چهرههایی چون ملیجک در تصمیمگیریهای کلان مملکتی میپردازد و فضای انحطاط و بیکفایتی دستگاه قاجار را شفاف میسازد.

3. نفوذ بیگانگان و قراردادهای استعماری: 
حکیمی ماجرای اعطای امتیازات خفتبار به دولتهای استعماری بریتانیا و روسیه (نظیر امتیاز انحصار توتون و تنباکو به تالبوت و نهضت تحریم تنباکو) را با روایتی داستانی بازگو میکند.

4. پایان استبداد ناصری: 
داستان به شکلگیری جرقههای بیداری مردم، نقش سید جمالالدین اسدآبادی و سرانجام ترور شاه در حرم حضرت عبدالعظیم به دست میرزا رضای کرمانی و زمینه تحولات نهضت مشروطه ختم میشود. 
 

سبک و ارزش کتاب: 

قلم محمود حکیمی ساده، اخلاقمدار، مستند و بدون تکلفهای زبانی است. کتاب با تکیه بر خاطرات و اسناد رجال دوره قاجار (نظیر یادداشتهای اعتمادالسلطنه و عبدالله مستوفی) تدوین شده و برای نوجوانان و علاقهمندان به فهم ملموس اوضاع اجتماعیسیاسی ایران عصر قاجار، مدخلی بسیار جذاب به شمار میرود.