نمایش در ایران

نویسنده:

انتشارات:

قطع:رقعی

نوع جلد:شومیز

شابک:978-9646751095

تعداد صفحه:224

سال انتشار شمسی:1403

سری چاپ:14

سلسله مقالات «نمایش در ایران» در دوره سوّم مجلّهٔ موسیقی از شماره 62 تا 77 به سال های 1341 و 1342 منتشر شد. سپس تر در سال 1344 مجموع این چهارده مقاله در کتابی به نام نمایش در ایران: با شصت تصویر و طرح و یک واژه نامه طبع شد. این کتاب سال ها نایاب بود و به صورت غیرقانونی تکثیر می شد، تا سرانجام چاپ دوباره ای از آن در سال 1379 ممکن شد.

ین یک تاریخ زنده نیست. هرچند زنده نبودن از مشخصات هرکتاب تاریخ است، ولی این بار علت را شاید در نمایش ایران باید جست که نیمه جانی سخت جان بوده است. شاید هم در نبودن نمایشگاهی، مجموعه­ای، بایگانی آثاری، جایی که در آن نشانه­ها یا بازمانده­هایی را بتوان پیدا کرد. این مطلب کوچکی نیست. در یکی دو سرزمین همسایه­ی ما موزه­هایی هست که در آنها برای مثل عروسک­های شب بازی ایرانی از عهد سلجوقی تا امروز را می­شود دید. ولی اینجا موزه­ها از هیچ چیز پر است.

درباره بهرام بیضایی

بهرام بیضایی (زاده 5 دیماه 1317 در تهران) کارگردان سینما و تئاتر و نمایشنامه نویس و فیلمنامه نویس و پژوهشگر ایرانی بود.
بیضایی علاوه بر کارگردانی و نمایشنامه نویسی، در سینما عرصههای دیگری چون تدوین، ساخت عنوان بندی و تهیه کنندگی را هم تجربه کرد.
وی کارگردان برخی از بهترین و ماندگارترین آثار سینمای تاریخ ایران بود.چریکه تارا، مرگ یزدگرد، باشو غریبه کوچک، شاید وقتی دیگر، مسافران و سگ کشی از مهمترین آثار وی هستند.
خانوادهاش اهل کاشان و آنگونه که خود بیضایی نوشته در کار تعزیه بودند. او تحصیلات دانشگاهیش را در رشته ادبیات ناتمام گذاشت و در سال 1338 به استخدام اداره کل ثبت اسناد و املاک دماوند درآمد. در سال 1341 به اداره هنرهای دراماتیک که بعدها به اداره برنامههای تئاتر تغییر نام داد منتقل شد. در سال 1344 با منیراعظم رامین فر ازدواج کرد که حاصل این ازدواج سه فرزند به نامهای نیلوفر متولد 1345، ارژنگ متولد 1346 (فوت شده در صد روزگی) و نگار متولد 1351 میباشد. او یکی از پایه گذاران و اعضای اصلی کانون نویسندگان ایران در سال 1347 بود که درسال 1357 از آن کانون کناره گیری کرد. در سال 1348 به عنوان استاد مدعو با دانشگاه تهران همکاری کرد. در سال 1352 از اداره برنامههای تئاتر به دانشگاه تهران به عنوان استادیار تمام وقت نمایش دانشکده هنرهای زیبا و مدیریت رشته هنرهای نمایشی انتقال یافت. در سال 1360 پس از بیست سال کار دولتی از دانشگاه تهران اخراج شد. در سالهای 1364 تا 1366 خانوادهاش از ایران مهاجرت کردند. در سال 1365 پدرش استاد نعمت الله(ذکایی)بیضایی مرحوم شد. او در سال 1371 با مژده شمسایی ازدواج کرد. فرزند آخرش نیاسان در سال 1374 متولد شد و مادرش نیره موافق در سال 1380 وفات یافت.
فعالیت سینمایی را با فیلمبرداری یک فیلم هشت میلیمتری چهار دقیقهای سیاه و سفید در سال 1341 آغاز کرد. پس از ساخت فیلم کوتاه «عموسبیلو» در سال 1349، اولین فیلم بلندش رگبار را در سال 1350 ساخت. چریکه تارا و مرگ یزدگرد فیلمهایی که او در سالهای 1357 و 1360 ساخت تاکنون در محاق توقیف میباشند. او در سالهای پیش و پس از انقلاب برای ساختن فیلمهای خود با مشکلات و سنگ اندازیهای بسیاری روبرو بودهاست. او تا کنون 9 فیلم بلند و 4 فیلم کوتاه ساختهاست و آخرین فیلمی که از او پس از 10 سال به نمایش عمومی درآمد سگ کشی (1380) بود که با استقبال گسترده منتقدان و مردم روبرو شد. 

بهرام بیضایی درست در روز تولدش که به احترام زادروز او و درگذشت اکبر رادی، روز نمایشنامهنویس نامیده شده، در سال 1404 درگذشت. بهرام بیضایی مردی که نگران درختان این کشور بود، هنرمندی که از قطع درختان هزاران ساله اندوهگین بود ، چند سال پیش در سالروز تولدش میگفت: «دهها فیلم نساختهام تنها 9 فیلم بلند و سه فیلم کوتاه ساختهام، هر چند برای ساخت همین فیلمها هم تلاش بسیاری کردهام.میخواستم از کارهایی که نکردهام، بگویم اما آن قدر طولانی است که نه وقت و نه حوصله من و شما مجال پردختن به آن را نمیدهد و من هم قصد ندارم حرفهایم رنگ گلایه به خود بگیرد.»