قصه شمس آباد

تاریخ آبادی شمس آباد است در هند. مؤلف در مقدمه عنوان می کند که شمس آباد، دیهی در ساحل دریای گنگ بوده و قوم افغان از سالهای دراز در آنجا ساکن و مشغول کشاورزی بودند و آنها دو قبیله زندگی می کردند قبیله سردار خان که در شرق آبادی بودند و زمینهای شرق آن را در دست داشتند و آنها در هنگام برداشت محصول، بعد از کسر خراج هر کس به قدر حصه خود، بینشان تقسیم می کردند؛ یعنی اشتراکی می کاشتند و تقسیم می کردند و قبیله دیگر امیر خان که در غرب آبادی، بودند و انها هر کدام مستقلاً در زمین خود می کاشت وبرداشت می کرد. و ادامه داستان در خراج های این زمین و تنش هایی که بین بزرگان این دو قبیله اتفاق افتاده است. این رساله به نثر و فاری است و در لابهلای آن گاهی ابیاتی به فارسی ذکر شده است. نسخه حاضر، بعد از ص 26 افتادگی دارد.
آغاز: قصه شمس آباد. (شعر)
شنو از من این داستان ای ندیم
که هر حرف این است درّ یتیم
آغاز: بر ساحل دریای گنگ دیهی بود آبادان شمس آباد نام و قوم افغان از سالهای دراز در آن مسکن و مدخل داشت، زمین کل رقبه آن دیهه دو هزار و پانصد بیگهه بود، از آنجمله یکهزار و هفتصد بیگهه مزرعه و چهارصد بیگهه قابل زراعت بوده است.
نوع خط: نستعلیق.
کاتب: ذکر نشده.
تاریخ کتابت: ذکر نشده.
به اهتمام: منشی محمد امیرخان.
توضیحات: تمامی صفحات جدولدار؛ بعد از اتمام رساله کتاب موضح گلستان به اردو در 36 صفحه ضمیمه شده است.
محل چاپ: کشور: هند؛ شهر: آگره.
مطبعه: منعمیه.
تاریخ: 1853م.