منافع بریتانیا در خلیج فارس اثر عبدالامیر امین

248 صفحه | رقعی | شومیز | بازچاپ سال 1370 (چاپ اول)

از متن کتاب:
اولین بار بریتانیا در اوایل قرن هفدهم میلادی، به منظور تجارت در خلیج فارس حضور یافت تاریخ صد و پنجاه ساله حضور بریتانیا در منطقه مصادف با یک دوره منازعه مداوم با دیگر کشورهای اروپایی پرتغالیها، هلندیها و فرانسویها و قدرتهای محلی ایرانیان، عربها، عثمانیها بود. تا سال 1747 منافع بریتانیا در خلیج (فارس) هنوز در انحصار کمپانی هند شرقی و عمال آن قرار داشت. تا این زمان، کمپانی منافع سیاسی یا استراتژیکی مشخصی را دنبال نمی کرد زیرا اساساً علاقه مند به حفظ و گسترش تجارت خود بود اما برای این کار، مجبور بود به یک رشته اقدامات مهم سیاسی و نظامی دست زند.
این اقدامات نخست متوجه پرتغالیها شد که به خلیج فارس آمده بودند و پیش از آنکه سایر اروپاییان در این صحنه ظاهر شوند، تجارت خلیج فارس را به خود اختصاص داده بودند. نخستین بار، پرتغالیها اندکی پس از کشف دماغه امید نیک در خلیج فارس حضور یافتند. سپس در سال 1006 آلبو کرک که فرماندهی ناوگانی متشکل از پنج کشتی را به عهده داشت با دستورالعملی برای بستن دریای سرخ به منظور جلوگیری از تجارت مصر و و نیز وارد اقیانوس هند شد. اما از آنجا که آرزو داشت امپراتوری عظیم پرتغال را در شرق به وجود آورد به عملیات محدود راضی نبود و از این رو تصمیم به تسخیر هرمز جزیره ای در دهانه خلیج فارس گرفت با این اعتقاد که با تسخیر این منطقه استراتژیکی حاکمیت خلیج فارس را که امنیت حیاتی امپراتوری پرتغال شرقی محسوب میشد به دست خواهد گرفت...