نردبان آسمان /گزارش کامل مثنوی به نثر ویراست جدید

این اثر در ردیف اوّل شرح های موجز مثنوی قرار دارد و هیچ دوستدار مولوی و پژوهنده مثنوی از آن بی نیاز نیست.

بهاالدین خرمشاهی

طرح این کار و چگونگی گزارش مثنوی را به نثر، سخته و پخته یافتم. نشانه سختگی طرح همین بس که هیچ دقیقه و نکته ای از تعلیم مثنوی و ساختار عظیم آن کتاب نادیده نمانده است. پیداست که انجام این کار جز با اشراف تمام بر مثنوی و بهره گیری از شرحها و پژوهشهای مرتبط با آن و برخورداری از ذوق، دقّت و صرف وقت و تحمّل و تأمّل بسیار و بارها خواندن و حکّ و اصلاح میسّر نمی شود. همه برافزوده ها که با علائم ویژه نشان داده شده است بجا و بایسته و موثّر در فهم مطلب و جلب کننده توجّه خواننده و با کلّ ساختار هماهنگ است. پاورقیها نیز با دقّت چندسویه تهیّه شده است و نیاز خواننده را به درستی برآورده می سازد بی آنکه خللی در گزارش منثور و معنی و پیام مثنوی وارد کند. بدون هیچ گونه مبالغه ای من کتاب را با لذّت تمام خواندم لذّتی که از یک اثر چندوجهی و درهم تنیده و پرکشش می توان برد.دکتر محمد سرور مولایی

---

کتاب نردبان آسمان

شریفی درباره "نردبان آسمان" می نویسد: «این کتاب شرح مثنوی نیست. گزارشی از مثنوی به نثر است که شاید بتوان آن را برگردان تفسیری مثنوی دانست. کوشیدم با «نوشتن» برای خواننده ای که نه مثنوی خوان متخصص است و نه کاملا بیگانه با مثنوی، خواندن دقیق مثنوی را محقق کنم. یکی از وجوه تمایز این کتاب روش کار نویسنده است که ابتدا کوشیده معنی و مفهوم نهفته در هر بیت را دریابد و آنگاه آن را به زبانی حتی الامکان روشن بیان کند از این رو، ضمن لحاظ کردن تمام ابیات، هر «پاره معنایی» در مثنوی را یک واحد تلقی کرده و به صورت پاراگرافی آورده و از آوردن معنی ابیات و دنبال هم کردن آنها پرهیز کرده است. این روش بیش تر به ترجمه آزاد شبیه است که به مقتضای آن مفاهیم تکراری یا جزئیاتی که لازمه نظم است تکرار نمی شود و تمرکز روی انتقال جان کلام است.

یکی از مهم ترین عوامل در فهم مثنوی دریافت اشارات مولانا به آیات و احادیث و روایات است. از این رو، شریفی کوشیده جهت روشن شدن پیشینه قصه ها و تمثیلات مثنوی در "نردبان آسمان" پیوستی را تدارک ببیند تا جامع پژوهش های مأخذشناسی مثنوی باشد. شریفی برای تفکیک بخش های داستانی از بخش های غیر داستانی و تعلیمی که کاری است دشوار و ممکن است بر معنای ابیات هم اثر بگذارد با تغییر در اندازه قلم متن کوشیده خواننده ارتباط راحتی با کتاب داشته باشد.

شریفی در خلال متن منثور، برخی از ابیات را برگزیده و نقل کرده تا ارتباط خواننده با نظم مثنوی قطع نشود. او سه دسته ابیات را نقل کرده: ابیاتی که حاوی اندیشه ای نغز یا فکری درخشان است، ابیات مثلی، ابیات ساده و زیبا و پاره هایی از مناجات ها.