حکومت بوشهر اسناد و مکاتبات رضاقلی خان

کتاب : حکومت بوشهر (اسناد و مکاتبات رضاقلی خان (سالار معظم) نظامالسلطنه مافی) 2جلدی.
بهکوشش : خدیجه نظاممافی.
ج 1 : 436ص.
ج2 : 849ص.
چاپ : 91 (چاپ تمام).
انتشارات : نشر تاریخ ایران.
قیمت در کتابفروشی شهاب : 1/500 م تومان.



اثر مصوّر حاضر، منتخبی از مجموعه اسناد دوران حکومت «رضاقلیخان (سالار معظّم) نظامالسّلطنه مافی» در بوشهر است. پنج نوع سند دراین مجموعه گردآوری شده است: مجموعه اسناد متفرّقة سالیانه، مجموعه تلگرافها، مجموعه راپرتهای روزانه، صورت مواجب و حقوق، و مجموعه اسناد وزارت امور خارجه. این اسناد، منابع ارزشمندی برای بازنگری وقایع و جریانهای تاریخی یک دوران هستند و ارائة هر نوع سند تاریخی، قدمی در جهت روشن سازی گوشهای از تاریخ این مرز و بوم محسوب میشود. اسناد و مدارک این مجموعه، وقایع سه سال حکومت بندر بوشهر و رویدادهای آن منطقه را از زبان حاضران و افراد مختلف بازگو میکند. جلد دوم کتاب به اسناد سال 1321 ه .ق اختصاص دارد. میرزا حسینقلی خان نظام السلطنه مافی در سال 1248 ق در تهران به دنیا آمد. وی منسوب به ایل مافی (از ایلات اطراف قزوین و ایلات کُرد) بود که به فرمان شاه عباس از کوهستان ساوجبلاغ کوچانیده شدند و به ری و قزوین آمدند.نظام السلطنه مافی که در دوران قاجار دارای منصب و مقامی بود بارها در ایلات و ولایات ایران به حکومت منصوب گردید. او در ابتدا منشی سلطان مراد میرزا حسام السلطنه بود و در سال 1287 ق به حکومت اصفهان برگزیده شد. سپس در سال 1291 ق به حکومت یزد منصوب و ملقب به سعدالملک گردید. در همان سال 1291 ق (پس از حکومت یزد) به حکومت بوشهر و دشتی و دشتستان رسید و تا سال 1293 ق در آن دیار حاکم و به اجرای دستورات مرکز مشغول بود. نظام السلطنه مدت 3 سال پس از آن به ریاست ادارۀ غله دولتی برگزیده شد و سپس مأمور گمرکات و بنادر گردید. این مأموریت را نیز تا سال 1300 عهدهدار بود. از 1299 تا 1301 ریاست گمرکات جنوب را داشت. در سال 1302 ق به حکومت خمسه مأمور شد و در 1303 حاکم خوزستان گردید.