کتاب اتیک نویسنده اسپینوزا

باروخ اسپینوزا کیست؟

اسپینوزا یک فیلسوف هلندی-یهودیتبار بود. او به دلیل دیدگاههای رادیکال و متفاوتش درباره خدا و جهان، از جامعه یهودیان اخراج شد و زندگی ساده و انزواطلبانهای را به عنوان تراشدهنده لنزهای عینک گذراند. او به دنبال حقیقتی بود که مستقل از تعصبات دینی و سیاسی زمانهاش باشد.

کتاب «اخلاق» (Ethics) چیست؟

کتاب اخلاق، شاهکار اسپینوزا است. نکته عجیب و متمایز این کتاب، روش نگارش آن است. اسپینوزا این کتاب را به سبک «هندسی» (Geometric Method) نوشته است؛ یعنی درست مثل یک کتاب ریاضیات (مثل اصول اقلیدس)، مطالب را با تعریفها، اصول موضوعه، قضایا و برهانها ارائه کرده است. او معتقد بود که فلسفه باید دقیق و بدون ابهام باشد.

جهانبینی اسپینوزا (وحدت وجود)

اصلیترین ایده اسپینوزا که در کتاب اخلاق بسط داده شده، مفهوم «خدا یا طبیعت» (Deus sive Natura) است.

• خدا جدا از جهان نیست: برخلاف ادیان ابراهیمی که خدا را خالقی بیرون از جهان میدانند، اسپینوزا معتقد بود خدا همان «طبیعت» یا «کل هستی» است.
• جوهر واحد: او میگفت تنها یک «جوهر» در عالم وجود دارد و تمام چیزهایی که ما میبینیم (انسان، اشیاء، ایدهها)، در واقع حالتها یا نمودهای مختلفِ همان یک جوهر واحد (خدا/طبیعت) هستند.

اخلاق در نگاه اسپینوزا

برای اسپینوزا، «اخلاق» به معنای دستورهای خشک و سنتی (مثل نبایدها) نیست؛ بلکه او به دنبال آزادی از بند هیجانات بود.

• او معتقد بود بسیاری از رنجهای انسان به دلیل نادانی و اسیر بودن در بند «عواطف» (مانند ترس، خشم و حسادت) است.
• رسیدن به آزادی: انسان زمانی آزاد است که بتواند جهان را با «عقل» و از دیدگاه ابدیت (sub specie aeternitatis) ببیند. وقتی درک کنیم که همه چیز بخشی از یک نظام ضروریِ طبیعی است، دیگر نسبت به اتفاقات خشمگین یا ناامید نمیشویم و به یک «آرامش عقلانی» میرسیم.
• کتاب دست دوم و خیلی قدیمی هست و برگهایش به زردی گرویده است. چاپ 1333
• شومیز می باشد
• ناشر کانون معرفت
• مترجم مهندس منوچهر داوری