بحثی در تفویض و جبر چاپ 1340

«افکار پراکنده در قلمرو سرنوشت؛ بحثی در جبر و تفویض»
نوشته رحمت اله عبیر
کتابخانه ابن سینا
چاپ اول 1340 چاپ سربی
287 صفحه کاغذ اعلاء
جلد سخت گالینگور تمام چرم عطف میله ای

نظریه دیگران راجع به جبر و تفویض

رواقیان جریان امور عالم را ضروری میدانستند و جبری بوده اند.
فیثاغورث قسمت هر کس از اول معلوم شده جهت دانستن قسمت لازم است زبان اعداد را بفهمیم.
سقراط اراده آزاد نیست یعنی انسان فاعل مختار نتواند بود مگر اینکه پیروی از عقل کند که در آن صورت نیکی و خیر را اختیار می نماید. 
ارسطو انسان در تعیین سرنوشت خود آزاد است، فضیلت و بدی در اختیار ما است، در روی آوردن بهر کدام آزادیم.
افلاطون عقیدة افلاطون عیناً مانند عقیده ارسطو میباشد.
زنون هر چیز معلول عللی است تغییر ناپذیر و همه چیز از پیش تعیین شده است.
دکارت انسان را فاعل مختار می داند باین معنی که اراده اش آزاد و دارای اختیار است، اما این آزادی و اختیار نه آنچنان است که اراده خود را بر هر چیز تعلق دهد یا اینکه بهر امری اراده کند انجام بگیرد بلکه مقصود اینست که اراده انسان قاصر و مانعی ندارد و البته بترجیح بی مرجح نمیگراید و ساده تر چنین میگوید: چون اعمال تن بطور مکانیک انجام می گیرد روح آزاد است و میتواند بجسم تأثیر و نفوذ کند پس روح در انتخاب نیک و بد آزاد است.