کتاب دین نامه های ایرانی

دین نامه های ایران

نویسنده: سیدمحمدباقر نجفی
ناشر: آکادمی علوم اسلامی کلن
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 480
اندازه کتاب: وزیری گالینگور روکشدار  سال انتشار: 1365  دوره چاپ: 1

 

مروری بر کتاب

مصور گلاسه

کتابشناسی موضوعی کتابهای دینی ایران

 

 

 

مؤلف پس از شناخت و تاملاتی که درباره تقسیم معارف و معلومات بشری به عنوان اساس نظریات متخصصان فن کتابداری به دست آورد، به نقد طبقهبندی دیوئی پرداخت. تا آنجا که متوجه شد، در ارائه طرح کتابشناسی کتابهای دینی ایران نمیتواند، به هیچ یک از الگوهای رایج کتابداری متمسک شود.

آنچه را که مؤلف خود از تاریخ علوم اسلامی و فهارس موضوعی نسخههای خطی کتابهای خطی کتابخانههای مصر، ترکیه، هندوستان، مغرب سوریه، عراق....و محتویات و مندرجات کتابها در بستر فرهنگ دینی ایران کسب کرده بود، به فهرستی رسید که اکنون نیز اساس موضوع بندی این کتاب است.

در این فهرست موضوعی، دو جنبه اساسی؛ یعنی: طبقه بندی علوم دینی و خصوصیات ملی تحلیل و نگارش چینی علومی کاملا به هم تلفیق شده است. به نحوی که نه میتوان آن را الگوئی برای طبقهبندی اسلام دانست، و نه شکلی برای طبقه بندی کتابهای دینی ایران در همه ادوار تاریخ ایران مسلمان.در واقع الگوی چنین کتابی برای شناخت سیر ترجمه، اندیشهها و تحقیقات ایرانی در زمینههای دینی، و یا بالعکس شناخت پژوهشهای دینی در سرزمین ایران صده 11 تا 14ق است.

پژوهشهای مؤلف بی آن که قصد تألیفی داشته باشد، مهمترین منبع تدوین چنین مجموعهای شد. سیری در آثار دینی ایران برای شناخت معرفت دینی، مؤلف را واداشت تا به تدریج بر خواندهها و یادداشتهای خود نظمی ابتدائی بخشد. و فکر تنظیم فهرستی از دانستهها را با نقدها و تحلیلهائی که ذیل آنها نگاشته به وجود آورد.

در کتاب، دین هم به معنای اخص آن که در اذهان عامه و خاصه است و هم به اعتبار فرهنگ و تمدن که الزاما رگههای اصلی آن در فرهنگ و تمدن ایرانی تار و پود یافته، مد نظر بوده است. با این همه نمیتوان مرز واقعی چنین کتابهایی را با آثار مکتوب و نثر و نظم ادب، تاریخ و جهانبینی و حقوق اساسی جامعه ایرانی در بستر هزاران سال تعیین و تفکیک نمود. مؤلف محترم میخواسته است که نام کتاب را، کتابشناسی کتابهای دینی ایران بگذارد؛ ولی قید فهرست موضوع و تعیین محدوده زمانی ذیل آن ضروری بوده است. و اگر چنین میکرد با نامی طول و دراز و هم ادائی بزرگ و هم جلوهای رسمی و اداری به آن بخشیده میشد.

کتاب حاضر به نه بخش با عنوان نه کتاب تقسیمبندی شده است. کتاب اول با نام جهانبینی در چهار فصل، کتاب دوم به نام قرآنشناسی با پنج فصل، کتاب سوم به نام سنن با دو فصل، کتاب چهارم به نام اخلاق دینی در یک فصل، کتاب پنجم با عنوان حقوق اسلام در پنج فصل، کتاب ششم با عنوان تاریخ اسلام با پنج فصل، کتاب هفتم با عنوان شعر و قصههای دینی با دو فصل، کتاب هشتم به نام آثار کلی پیرامون اسلام و کتاب نهم به نام ادیان و مذاهب در پنج فصل میباشد.

مؤلف پس از شناخت و تاملاتی که درباره تقسیم معارف و معلومات بشری به عنوان اساس نظریات متخصصان فن کتابداری به دست آورد، به نقد طبقهبندی دیوئی پرداخت. تا آنجا که متوجه شد، در ارائه طرح کتابشناسی کتابهای دینی ایران نمیتواند، به هیچ یک از الگوهای رایج کتابداری متمسک شود.

آنچه را که مؤلف خود از تاریخ علوم اسلامی و فهارس موضوعی نسخههای خطی کتابهای خطی کتابخانههای مصر، ترکیه، هندوستان، مغرب سوریه، عراق....و محتویات و مندرجات کتابها در بستر فرهنگ دینی ایران کسب کرده بود، به فهرستی رسید که اکنون نیز اساس موضوع بندی این کتاب است.

در این فهرست موضوعی، دو جنبه اساسی؛ یعنی: طبقه بندی علوم دینی و خصوصیات ملی تحلیل و نگارش چینی علومی کاملا به هم تلفیق شده است. به نحوی که نه میتوان آن را الگوئی برای طبقهبندی اسلام دانست، و نه شکلی برای طبقه بندی کتابهای دینی ایران در همه ادوار تاریخ ایران مسلمان.

در واقع الگوی چنین کتابی برای شناخت سیر ترجمه، اندیشهها و تحقیقات ایرانی در زمینههای دینی، و یا بالعکس شناخت پژوهشهای دینی در سرزمین ایران صده 11 تا 14ق است.

پژوهشهای مؤلف بی آن که قصد تألیفی داشته باشد، مهمترین منبع تدوین چنین مجموعهای شد. سیری در آثار دینی ایران برای شناخت معرفت دینی، مؤلف را واداشت تا به تدریج بر خواندهها و یادداشتهای خود نظمی ابتدائی بخشد. و فکر تنظیم فهرستی از دانستهها را با نقدها و تحلیلهائی که ذیل آنها نگاشته به وجود آورد.

در کتاب، دین هم به معنای اخص آن که در اذهان عامه و خاصه است و هم به اعتبار فرهنگ و تمدن که الزاما رگههای اصلی آن در فرهنگ و تمدن ایرانی تار و پود یافته، مد نظر بوده است. با این همه نمیتوان مرز واقعی چنین کتابهایی را با آثار مکتوب و نثر و نظم ادب، تاریخ و جهانبینی و حقوق اساسی جامعه ایرانی در بستر هزاران سال تعیین و تفکیک نمود.

مؤلف محترم میخواسته است که نام کتاب را، کتابشناسی کتابهای دینی ایران بگذارد؛ ولی قید فهرست موضوع و تعیین محدوده زمانی ذیل آن ضروری بوده است. و اگر چنین میکرد با نامی طول و دراز و هم ادائی بزرگ و هم جلوهای رسمی و اداری به آن بخشیده میشد.