جامعه و حکومت

جامعه و حکومت

نوشته ر. م. مک آیور

ترجمه ابراهیم علی کنی

بنگاه ترجمه و نشر کتاب 1349

جلد سلفون قطع وزیری

552 صفحه

 

نخستین وظیفه حکومت برقرار کردن نظم است و وجود یک قدرت متمرکز متشکلّ در برابر قدرت نامعلوم و پراکنده و شکننده نظم چاره منحصر به فرداست. قدرت طبعاً به سوی یک مرکز گرایش دارد زیرا در نتیجه تقسیم و تفرقه از اثر آن کاسته می شود. در مفهوم دقیق ما نمی توانیم با پرسیدن این که آیا بر دولت ها یک تن حکم می راند یا چند تن یا عده ای بسیار، دولت ها را طبقه بندی کنیم. عده ی بسیار یا مردم، هرگز حکومت نمی کنند کار واقعی حکومت کردن همیشه در دست عده ای اندک است.

مساله ی اساسی مربوط می شود به رابطه ی یک تن با چند تن، اما مهم تر از همه مربوط می شود به رابطه ی چند تنی که حکومت می کنند با عده بسیاری که بر آنان حکومت می شود.بدین لحاظ آیا چند تن مسئول عده ی بسیاری نیستند؟ اشرافسالاری هم همین طور است.

انسان خود شالوده جامعه را پی ریخت و برای ایمن ماندن از تعارضها و تجاوزهای اعضای جامعه و نیز برای تمرکز بخشیدن به قدرت توده ها در دفاع از ارزشهای قومی ملّی و فرهنگی و هدایت نیروهای مردمی به سمت سازندگی و کمال بنیان حکومت را بر جای نهاد و بنای قانون را استحکام بخشید امّا دیری نگذشت که این دست پرورده دامان آدمی با خود وی ناسازگاری آغاز کرد و در مقاطعی از زندگی بشر عامل بی عدالتی و استثمار و تحمیق ملّتها شد.

حکومت نیز به نوبه خود چونان دیگر منابع و امکانات و نیروهای مادّی زندگی نقشی دوگانه ایفا کرد. اقتدار ملّی و اجتماعی قدرت اقتصادی و دفاعی امنیّت حقوقی و مدنی و تکامل فرهنگی و هنری یک روی سکّه حکومت بود. در حالی که روی دیگر این سکّه جبّاریت تحمیل استبداد استثمار سوء استفاده ا ز نظم و تمرکز قدرت در وسعتی عظیم تر بود! این خاصیت دوگانه گویی با ماهیّت همه مظاهر مادّی و مربوط به طبیعت همراه است. باران در اوج رحمت و حیات آفرینی خصلت ویرانگری و سیل آفرینی دارد. طوفان با همه مزایای طبیعی آن گاه کوبنده و وحشتبار است.