دیوان خسروی | نو

دیوان خسروی

مؤلف: محمد باقر میرزا خسروی

باهتمام  احمد کرمی

ناشر: تالار کتاب

سال چاپ: 1363

نوبت چاپ: 1

تعداد صفحات: 320

قطع وزیری با جلد گالینگور

مروری بر کتاب

در این دیوان مشتمل بر مدایح مذهبی و اشعاری است که در قالب غزل، مثنوی، رباعی و ترجیعبند با مضامین عاشقانه و عارفانه سروده شده است . محمدباقر میرزا خسروی کرمانشاهی یا محمدباقر میرزا دولتشاه، متخلص به خسروی (زاده: 1228 خورشیدی در کرمانشاه، درگذشت: 1298 خورشیدی در تهران)ادیب، نویسنده، شاعر ایرانی در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری بود. وی یکی از پیشوایان نثر نو ادبی و نویسندهٔ نخستین رمان تاریخی در تاریخ ادبیات ایران محسوب میشود. نخستین رمان تاریخی ایرانی در سال 1278 خورشیدی (1327 هجری قمری) در سه جلد تحت عناوین شمس و طغرا، طغرل و هما و ماری ونیسی توسط محمد باقر میرزا خسروی کرمانشاهی نوشته شد.

وی در اکثر علوم معقول و منقول بهرۀ کافی داشت. در شاعری تابع قدما بود. چون در اوایل عمر متوجه خدمات عرفا شد اکثر اوقات خود را به خلوت میگذراند. خسروی در نهضت مشروطیت به آزادیخواهان پیوست و چندی نیز در همدان در زندان بهسر برد و از آنجا به تهران تبعید شد و سرانجام در تهران درگذشت. اهمیت خسروی در ادبیات معاصر ایران از آنجهت است که اغلب او را اولین نویسنده زمان تاریخی میشناسند.

از جمله آثار او: دیوان اشعار ؛ دیبای خسروی ؛ شمس و طغرا ؛ رسالهٔ تشریحالعلل ، در عروض ؛ تذکرۀ اقبالنامه ؛ ترجمۀ  عذراء قریش ؛ رمانی در شرح احوال حسینقلیخان جهانسوز؛ ترجمۀ الهیئهٔ والاسلام؛ ترجمۀ حال شاعران کرمانشاه

ما بی گل رویت به تماشا نرویم
در خانه نشینیم و به صحرا نرویم
از درد تو گر دهیم جان بهر علاج
 شرط است که در پیش مسیحا نرویم

از سینه تنگم دل دیوانه گریزد
دیوانه عجب نیست که از خانه گریزد
من از دل و دل از من دیوانه گریزان
دیوانه ندیدیم ز دیوانه گریزد