کتاب فیزیک رؤیا (دست یافتن به حقیقت شفاف)

 

نام محصول: کتاب فیزیک رؤیا (دست یافتن به حقیقت شفاف)

مولف: دامیان آمامو

مترجمان: رضا لبافی-علی مهدی نژاد

انتشارات: عصر فوتون

سال چاپ: 1403

قطع کتاب: رقعی

تعداد صفحه: 120 صفحه

معرفی کتاب فیزیک رؤیا:

این کتاب جلد دوم از مجموعه چهار جلدی با عنوان ساینس 1 شامل کتابهای «گربه شرودینگر رسوا می کند!»، «فیزیک رویا»، «سفر در زمان» و «10 روز در فیزیک که جهان را تکان داد!» است؛ موضوعاتی که شگفتیهای دنیای فیزیک را با جریانهای طبیعی دنیای واقعی درهممیآمیزد و آموزههای جذابی را از جهان پیرامون و تحولات آن به ارمغان میآورد. درک ماهیت پدیدهها و بهکارگیری مفاهیم بنیادی برای دستیابی به قابلیتها و توانمندیهای شگرف اشتیاقی است که بشر از ابتدا تاکنون داشته و هیچ زمانی متوقف نخواهد شد.

مطابق یافتهها و نتایج حاصل از تحقیقات تعداد زیادی از دانشمندان حوزه علوم شناختی، فیلسوفان ذهن و فیزیکدانان، دانش تجربی آگاهی، بیشتر بر دادههای اوّلشخص، حاصل از گزارشات شفاهی اشخاص آگاه تکیه دارد. امّا در همان ابتدا این سؤال مطرح میشود که: این دست دادههای اوّلشخص از نظر علمی به چه میزان معتبر و قابلاتکا است؟

دانشمند علوم شناختی، دیوید چالمرز، در اینباره میگوید:

«در اکثر حوزههای دانش، دادهها بهصورت بینالاذهانی در دسترس هستند؛ یعنی به یک اندازه برای طیف وسیعی از ناظران قابل دسترساند. امّا در مورد آگاهی، دادههای اوّل شخص مرتبط با تجربیات درونی، فقط برای شخصی که آن تجربیات را دارد، مستقیماً در دسترس است. برای دیگران، این دادههای اوّلشخص صرفاً بهنحوی غیرمستقیم در دسترس هستند، که بهواسطه مشاهده رفتار شخص یا فرآیندهای مغزی او شکل میگیرند.»

پژوهشگران گزارش شفاهی شخص از یک تجربه آگاهانه را دلیل خوبی برای این باور میدانند که او تجربهای آگاهانه بهنحوی که گزارش کرده، دارد. دسترسی به این دادههای تجربه آگاهانه اوّل شخصّ بستگی به فرضیات خاصّی از طرف ما دارد:

1. دیگران واقعاً تجربیات آگاهانه دارند و گزارشهای شفاهی آنها بهطور کلّی منعکسکننده این تجربیات آگاهانه است.

2. ما نمیتوانیم این فرضیات را مستقیماً صحّتسنجی کنیم؛ در عوض اینها بهمثابه فرضیات پسزمینه در تحقیقات این حوزه عمل میکنند.

این ساختار استدلالی در تمامی حوزههای علمی نیز وجود دارد. برای مثال، وقتی فیزیکدانان از ادراک حسّی برای جمعآوری اطلاعات در مورد جهان خارج استفاده میکنند، بر این فرض تکیه میورزند که جهان خارجی وجود دارد و ادراک حسّی، وضعیت جهان خارج را بازتاب میدهد. زیرا آنها نمیتوانند این فرضیات را مستقیماً صحّتسنجی کنند.

همین امر در مورد فرضیات ما پیرامون تجربیات آگاهانه و گزارشهای شفاهی دیگران نیز صدق میکند. بهنظر میرسد اینها فرضیات معقولی هستند و علم آگاهی را ممکن میسازند.

چالمرز با اذعان به اینکه راهی برای صحّتسنجی گزارشات شفاهی در باب تجربیات درونی افراد در اختیار ما نیست، دو پیشفرض زیر را تأیید میکند:

1) افراد واقعاً این حالات آگاهانه را تجربه میکنند.

2) گزارش شفاهی آنها بازتاب صادقانه و درستی از تجربیات درونیشان ارائه میدهد.

از نظر چالمرز این دو پیشفرض در سایر علوم (مثلاً فیزیک) هم جریان دارد. فیزیکدانان از ادراک حسی برای جمعآوری داده از جهان خارج استفاده میکنند که خود در بردارنده دو پیشفرض خواهدبود:

1) این المانها در جهان خارج وجود دارند.

2) ادراک حسی ما وضعیت جهان خارج را بهدرستی بازتاب میدهد.

امّا یک تفاوت مهم میان دادههای اوّلشخص در مورد تجربیات آگاهانه با دادههای سومشخص درباره جهان خارج وجود دارد. همگی ما در علم فیزیک میتوانیم از طریق ادراک حسّی (بصری، شنوایی، ...) رویدادها و المانهای خارجی را درک کنیم و همواره روش و ابزاری برای سنجه آنها در اختیار داریم. مثلاً اگر شخصی مشاهده یک شیء را بر روی میز پیش رو گزارش کردهباشد، ناظران دیگر هم میتوانند به واسطه همان ادراک بصری مشابه او، مشاهده آن شیء را آزمایش و تأیید یا رد کنند.

این شرایط امّا در مورد تجربیات آگاهانه و رؤیای شفاف برقرار نیست و دیگران راهی برای صحّتسنجی ادعای فرد مطرح کننده یا همان اوّل شخص، ندارند.

و امّا رؤیا؛

رؤیاها نیز یکی از واضح­ترین و منحصر به فردترین تجارب آگاهانه هستند. قدرت روایی آنها در طول تاریخ به خوبی ثبت شدهاست. از داستانهای روحی نشاطآور مانند رؤیای یعقوب پیامبر(ع) در مورد یونس(ع) گرفته تا مکاشفههایی در مورد خود درونی که از بینش شخصی تا مدلهای غربی مانند روانکاوی فروید را شامل میشود. علیرغم اهمیت فرهنگی و شخصی، رؤیاها مثل همیشه مبهم باقی میمانند.

بهطور کلّی، فرد صرفاً رؤیاها را از «فاصله بیداری» مشاهده نمیکند که در آن میتوان یک واقعیت جایگزین را برنامهریزی کرد یا حتّی ساخت. در عوض، رؤیا دیدن معمولاً مستلزم این است که عمیقاً تحت کنترل وقایع تجربهشده باشید، بدون کنترل برنامهریزیشده یا آگاهی بیدار.

رؤیای شفاف، آگاهی دقیق از اینکه فرد در حال دیدن رؤیا است، میتواند بهعنوان نوعی توجّه مداوم به روشی توصیف شود که در آن فرد از هوشیاری بیدار به حالت رؤیا تغییر وضعیت میدهد. هدف تمرین رؤیای شفاف این است که وارد «حالت رؤیایی» آگاهی شوید بدون اینکه به خود اجازه دهید نوع توجّه داوطلبانه خودآگاه مشخصه هوشیاری بیدار را از دست بدهد. شخص با درک دقیق این که رؤیا است وارد آگاهی رؤیا میشود. این واقعیت که این عمل به افراد اجازه میدهد تا رؤیای شفاف ببینند، نشان میدهد که دو نوع توجّه آگاهانه در رؤیاها وجود دارد: یکی شفاف و دیگری غیرفعال.

رؤیای شفاف، فرصتهای جالبی را برای مطالعه آگاهی باز میکند. اگر بتوان بهوضوح به یک تجربه بهعنوان رؤیا توجّه کرد (چیزی که تقریباً منحصراً توسط خاطرات هدایت میشود و نه فقط با تحریک حسی خارجی)، باید بپرسیم که چگونه این نوع توجّه با خیالبافی و هشیاری بیداری مرتبط است.

آیا میتوان نقشها را معکوس کرد و به هشیاری بیداری توجّه کرد که انگار یک رؤیا است؟

نویسنده کتاب فیزیک رؤیا، دامیان آمو، سعی داشته تا تجربیات اوّل شخص خود را در حوزه ارتباط آگاهی و رؤیا و تعامل آنها با فیزیک بدن، با مخاطبان خود به اشتراک بگذارد. او قصد دارد این واقعیت را به خوانندگان انتقال دهد که برقراری این رابطه امری ممکن است. همان­گونه که چالمرز نیز بیان داشته، صحّت­سنجی مدعاهای مطرح شده با استفاده از ابزار مکانیکی و پارامترهای علوم طبیعی امکانپذیر نیست و تنها زمانی قابل درک و پذیرش میشود که به تجربه شخصی درآمدهباشد. امّا بهتازگی روشهای عملی برقراری این ارتباط، بنا به قول فیلسوفان «اینهمانی»، در حال تطبیق و همسنجی است تا انسان بتواند با استفاده از متدهایی مشخص آسانتر به تجربه چنین رویدادهایی نائل آید. علاقهمندان این موضوعات را به نتایج جدید تحقیقات دانشمندان در حوزه هوش جلب مینمایم. در ضمن مطالعه این کتاب میتواند تجربیات عملی جالبی را با شما درمیان بگذارد.

 

کلمات کلیدی:

آمیگدال-سطح اختری کالبد اختری جریان اختری مراکز بدن-تفسیر کپنهاگی-علم خلّاق-مادّه تاریک-الکترون-درهمتنیدگی اِتِر-کالبد اِتِری-سطح اِتِری نظریه وحدت بزرگ-هیپوکامپ-لختی/اینرسی-نظریه اطلاعات یکپارچه-شفافیت-رؤیای شفاف-حقیقت شفاف-جهانهای متعدد-چندجهانی-پنسایکیسم واقعیتهای محتمل آینده محتمل گذشته محتمل-نظریه ریسمان-کالبدهای نامحسوس-تلهکینزی