تنگسیر / صادق چوبک

زار محمد شخصیت اصلی داستان، پس از سالها کار کردن در خانه یک فرنگی به اسم «رابرت صاحاب» و پسانداز 2000 تومان، تصمیم میگیرد که به شهر خود بازگردد و با پول خود کار کند. ابتدا پیش امام جمعه بوشهر میرود و مقداری از پس اندازش را برای حلال شدن پولش به امام جمعه میدهد و به کربلا میرود. او پس از بازگشت، یک دکان جو فروشی در بوشهر باز میکند. باقی پولش را نیز، به کریم حاج حمزه میدهد تا با آن کار کند و سودش را بین خودشان تقسیم کنند. وسوسههای محمد گنده رجب در اعتماد زار محمد به کریم حاج حمزه بی تاثیر نیست. در ازای پولی که کریم حاج حمزه از زار محمد میگیرد خانهاش را که قبلا دو بار دیگر هم گرو گذاشته است، را در حضور شیخ ابوتراب محضردار گرو میگذارد. بعد از چند ماه زار محمد متوجه میشود که خانه گرو چند نفر است و نزد آقا علی کچل وکیل میرود تا از او کمک بگیرد. ولی او هم کمکی نمیکند و فقط درخواست حق الوکاله بیشتری میکند. زار محمد حاضر میشود که تا پولش را خرد خرد از کریم حاج حمزه پس بگیرد اما کریم حاج حمزه با محمد گنده رجب و شیخ ابوتراب و آقا علی کچل همدست هستند و حاضر نیستند پول را به او پس بدهند. زار محمد که متوجه میشود دیگر نمیتواند پول را از آنها پس بگیرد، تصمیم میگیردکه انتقام خود را از آنها بگیرد و همهی آنها را بکشد. زار محمد زن و بچههایش را به پدر زنش میسپارد و با او وداع میکند. پدر زنش فقط نگران دختر و نوههایش هست وگرنه خودش هم در این موقعیت قرار میگرفت احتمالا همین کار را میکرد. زار محمد هنگام خداحافظی به زنش میگوید که انتقام را برای بچههایش انجام میدهد تا ریشه ظالمان را خشک کند. زار محمد صبح زود با تفنگش برای انتقام به سمت شهر میرود.